طمأنينه مىرويد ، جز عمرو بن عبيد كه نمىتوانم بگويم او شكارچى است . در اين فلسفه ريشهء تضاد ، منافع است . به تعبير آقاى طباطبايى حس استخدام در همهء افراد بشر وجود دارد ، اين فرد مىخواهد ديگرى را در خدمت بگيرد و او را استثمار كند ، منافع او را به خودش اختصاص بدهد ، ديگرى هم طالب منافع خودش است ، از اينجا جنگ و تنازع برمىخيزد . پس تمام جنگها و تنازعها و تضادها براساس منافع است . جنگ حق و باطل نظريهء ديگر مىگويد كه ما جنگهاى براساس تضاد در منافع داريم ، خيلى هم داريم ولى همهء جنگها براساس تضاد در منافع نيست ، جنگ حق و باطل هم وجود دارد ؛ يعنى بشر مىتواند به اين مرحله از كمال و به اين اوج از كمال برسد كه به يك حقيقتى ايمان پيدا كند و بعد به خاطر ايمان خودش و در راه ايمان خودش بجنگد ، تنازع و كشمكش داشته باشد ؛ يعنى يك طرف دنبال منافع شخصى است ولى طرف ديگر دنبال منافع نمىرود ، دنبال حقيقت و حق مىرود ، دنبال ايمانش مىرود و حتى منافع خودش را فداى ايمانش مىكند . قرآن دربارهء اهل بدر مىفرمايد : قَدْ كانَ لَكُمْ ايَةٌ فى فِئَتَيْنِ الْتَقَتا فِئَةٌ تُقاتِلُ فى سَبيلِ اللَّهِ وَ اخْرى كافِرَةٌ « 1 » . مىفرمايد در اين نبردى كه رخ داد ، در اين التقاء و تلاقى كه در صحنهء بدر رخ داد ، اين يك درسى در آنجاست : وقتى نگاه مىكنيد مىبينيد يك گروه فقط در راه خدا ، در راه ايمان و عقيده مىجنگند اما [ گروه ديگر كافرند . ] در ديگرى نمىگويد : وَ اخْرى فى سَبيلِ الطّاغوت ، فى سَبيلِ الْاصْنام ، فى سَبيلِ الْاوْثان ، چون معتقد نيست كه آنها در راه عقيده مىجنگيدند ؛ آنها بتها را بهانه كرده بودند ، در راه منافع مىجنگيدند . ولى دربارهء مسلمين مىگويد در راه ايمانشان مىجنگيدند . اشتباه برخى نويسندگان به طور كلى اين اصل از نظر قرآن مورد قبول است . اين را مىگويم براى اينكه قرآن يك مطلب ديگرى را گفته است كه براى بعضى سبب اشتباه شده و ابتدا اين اشتباه

--> ( 1 ) . آل‌عمران / 13 .